JavaScript leren programmeren: de beste cursussen van 2026

LOI behandelt in het MBO-programma Software developer onder meer PHP, MySQL en C#. NTI leert je in de erkende MBO-opleiding Software Development eveneens PHP, MySQL en back-end programmeren. De opleiding Front End Developer van NCOI bestaat uit HTML, CSS, Flexbox en een module PHP. Studieprogramma's gecontroleerd op 31 augustus 2026. In geen van de drie staat JavaScript.

Dat wringt, want JavaScript staat sinds 2015 elk jaar bovenaan in de Stack Overflow Developer Survey als meest gebruikte programmeertaal. In de editie van 2025 werkte 66% van de ondervraagde ontwikkelaars ermee, boven HTML en CSS (61,9%) en SQL (58,6%).

Als je JavaScript wilt leren, moet je dus ergens anders zijn. Dat ergens anders is bovendien gratis.

Eerst even dit: de ICT-markt is niet meer wat hij was

Wie in 2021 riep dat omscholen naar IT een gouden zet was, had gelijk. Wie dat nu roept, verkoopt je een verouderd verhaal.

De cijfers van UWV, bijgewerkt in maart 2026, laten zien wat er is veranderd. In het vierde kwartaal van 2025 stonden er bijna 18.800 vacatures open voor ICT-beroepen. Dat is nog altijd veel, maar het aantal daalt sinds 2023. Tegelijk kregen in februari 2026 bijna 6.200 mensen een WW-uitkering vanuit een ICT-beroep, en dat aantal loopt juist snel op. UWV wijst op reorganisaties bij werkgevers waar veel ICT'ers zitten, zoals banken, en houdt er rekening mee dat AI invloed heeft op sommige ICT-functies.

Ondertussen werkten eind 2025 wel 575.000 mensen in een ICT-beroep, van wie 62% buiten de sector informatie en communicatie: bij de bank, de gemeente, in de industrie, in de handel.

Wat dat voor jou betekent: de deur staat nog open, maar er staan meer mensen voor. Een certificaat alleen is te weinig. Werk dat je zelf hebt gebouwd en kunt laten zien, is wat telt.

Waarom je met JavaScript begint en niet met iets anders

JavaScript is de programmeertaal die elke browser standaard uitvoert, zonder dat je iets hoeft te installeren. Je opent een teksteditor, je schrijft drie regels, je ziet meteen wat er gebeurt. Dat je het resultaat direct voor je hebt, is de reden dat zoveel mensen ermee beginnen en er niet meteen mee stoppen.

Daar komt bij dat JavaScript inmiddels niet alleen in de browser leeft. Met Node.js schrijf je er ook servers mee. Dat betekent dat je met een taal een volledige webapplicatie kunt bouwen, in plaats van halverwege te moeten overstappen op iets anders.

Voor iemand die naast een baan leert, is dat geen detail. Het scheelt een tweede leercurve.

De gratis routes zijn de serieuze routes

Class Central publiceerde op 21 augustus 2026 een overzicht van veertien JavaScript-cursussen, van een introductie van negen uur tot een full-stacktraject van 500 uur. Zes daarvan zijn volledig gratis. En die zes zijn geen afgeslankte proefversies: het zijn de programma's waar de meeste zelfopgeleide developers vandaan komen.

Drie daarvan zijn het bekijken waard, afhankelijk van hoeveel tijd je hebt.

Scrimba heeft een gratis JavaScript-introductie van ruim negen uur, met meer dan 140 opdrachten waarin je onder meer een spel en een browserextensie bouwt. Dat is de goedkoopste manier om binnen een weekend te ontdekken of programmeren je ligt. Heb je daarna geen zin in meer, dan heb je een dure vergissing voorkomen.

Wil je verder, dan is The Odin Project het volledige pad. Gratis, in het Engels, en opgebouwd uit cursussen die je in volgorde doorloopt: 29 lessen en 12 projecten voor JavaScript alleen, daarna React (22 lessen, 3 projecten), databases, en Node.js (21 lessen, 9 projecten). Het traject sluit af met een onderdeel Getting Hired, met twaalf lessen over solliciteren als developer. Odin laat je vanaf het begin zelf projecten bouwen in plaats van video's kijken. Dat is zwaarder, en dat is precies waarom het werkt.

Wie liever gestructureerd universitair materiaal volgt, kan terecht bij Full Stack Open van de Universiteit van Helsinki. Ook gratis, veertien delen, met React, Node.js, MongoDB, GraphQL en TypeScript. Class Central schat de studielast op zo'n 219 uur. Het niveau ligt hoger dan bij de andere twee: je hebt er weinig aan als je nog nooit een regel code hebt geschreven.

Daarnaast is er freeCodeCamp, met een gratis JavaScript-certificering en een volledig full-stackcurriculum. Alles online, alles kosteloos, met een certificaat op je naam aan het eind.

Wat een Nederlandse thuisstudie je dan wel oplevert

Blijft de vraag waarom je nog zou betalen voor een opleiding als het materiaal gratis is.

Het antwoord is niet de kennis. Het is het papier en de deadline.

Kijk naar wat je concreet koopt bij de grote aanbieders in de rubriek Informatica:

• NCOI, opleiding Front End Developer: zes maanden, bij betaling in een termijn 1.418,50 euro (55 euro inschrijfgeld, 810 euro lesgeld, 163,50 euro studiemateriaal, 390 euro examenkosten). Je leert HTML, CSS en Flexbox, plus zes klassikale bijeenkomsten over PHP en databases. Je krijgt een NCOI-diploma.
• LOI, MBO-programma Software developer: twaalf maanden, 189 euro per maand, in totaal 3.076,96 euro. Je volgt modules uit de erkende MBO-opleiding en krijgt een LOI-diploma, geen erkend MBO-diploma.
• NTI, cursus Webdeveloper: 69,95 euro per maand, met HTML, CSS en responsive design.

Prijzen en studieprogramma's gecontroleerd op 31 augustus 2026.

Geen van deze programma's behandelt JavaScript. Je koopt er structuur, begeleiding en een diploma mee, niet de taal waar je naar op zoek was.

Wanneer dat diploma de investering waard is

Soms is het dat wel. Als een werkgever een diploma op MBO-niveau 4 als harde eis stelt, of als je in een organisatie werkt waar functieschalen aan opleidingsniveau hangen, dan koop je met een erkende opleiding iets wat geen enkel gratis certificaat je geeft. NTI biedt Software Development aan als wettelijk erkende MBO-4-opleiding; het lesgeld staat daar op 169 euro per maand, met examen- en inschrijfkosten daarbovenop. Wil je hoger, dan begint de route bij een HBO-opleiding informatica.

Reken bij die afweging niet automatisch op het levenlanglerenkrediet van DUO. Dat krediet is er voor mensen onder de 57 die een erkende hbo- of universitaire opleiding volgen, of een voltijdse bol-opleiding op mbo-niveau. Een mbo-thuisstudie in deeltijd valt daar dus buiten. De rente staat in 2026 op 2,33%. Controleer bij DUO wat in jouw situatie geldt voordat je op dat geld rekent.

Twijfel je vooral of omscholen op jouw leeftijd nog rendeert, en weet je nog niet welke richting het wordt? Lees dan eerst hoe je een studie kiest als je al werkt.

Zo begin je deze week

De volgorde die het minste geld en het minste spijt kost, ziet er zo uit.

• Doe eerst de gratis introductie van Scrimba van ruim negen uur. Dat kost je een weekend en nul euro, en je weet daarna of code schrijven bij je past.
• Bevalt het, begin dan aan The Odin Project of freeCodeCamp en werk drie maanden lang aan een eigen project dat je online zet. Reken op zes tot acht uur per week.
• Pas als dat project er staat, is het moment om te bepalen of je een betaald diploma nodig hebt. Vraag daarvoor twee of drie vacatures op die je aanspreken en kijk wat er als eis in staat.

Wie die volgorde omdraait, betaalt eerst en ontdekt daarna pas of programmeren wel bevalt. Dat is een dure manier om erachter te komen.

Begin dit weekend met die gratis introductie. Over drie maanden weet je genoeg om zelf te bepalen of dat diploma er nog bij moet.